آنچه در این مطلب می‌خوانید:

اگه دنبال راهی برای دسترسی به بیت کوین هستید ولی نمیخواید مستقیم وارد صرافی های ارز دیجیتال بشید، خرید ETF بیت کوین یکی از گزینه های مطرح شده در بازارهای مالی سنتیه. این صندوق ها از سال ۲۰۲۴ که کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) اولین نسخه های اسپات رو تایید کرد، توجه زیادی از سرمایه گذارهای نهادی و خرد گرفتن.

در ادامه این مطلب میبینیم ETF بیت کوین دقیقا چیه، فرق نسخه اسپات و فیوچرز چیه، قبل از خرید باید چه نکاتی رو بررسی کنید و مراحل خرید هر نوع ETF چطور طی میشه. در آخر هم مقایسه میکنیم که خرید ETF با خرید مستقیم بیت کوین چه تفاوتی داره.

ETF بیت کوین چیست؟

ETF بیت کوین یه صندوق قابل معامله در بورسه که ارزشش به قیمت بیت کوین وابسته است. سهام این صندوق مثل سهام عادی در بورس خرید و فروش میشه، اما دارایی پایه اش بیت کوین یا قراردادهای مرتبط با اونه.

این مدل صندوق ها به سرمایه گذار اجازه میدن بدون باز کردن حساب در یه صرافی ارز دیجیتال، بدون نگهداری کلید خصوصی و بدون درگیر شدن با کیف پول، از طریق حساب کارگزاری معمولی به نوسان قیمت بیت کوین دسترسی داشته باشن.

اولین گروه از ETF های اسپات بیت کوین ژانویه ۲۰۲۴ در آمریکا تایید و راه اندازی شدن؛ اتفاقی که خیلی ها ازش به عنوان نقطه ورود جدی سرمایه سازمانی به بازار کریپتو یاد میکنن. اگه هنوز با مفاهیم پایه این بازار آشنا نیستید، آموزش ارز دیجیتال میتونه دید بهتری از نحوه کار دارایی های دیجیتال بهتون بده.

بیشتر بخوانید: صندوق قابل معامله چیست؟ درباره ETF در ارزهای دیجیتال بیشتر بدانیم

etf

ETF اسپات و فیوچرز بیت کوین چه تفاوتی دارند؟

تفاوت اصلی این دو مدل به چیزی برمیگرده که صندوق برای دنبال کردن قیمت بیت کوین در اختیار داره. ETF اسپات مستقیما بیت کوین واقعی نگهداری میکنه، اما ETF فیوچرز به جای خرید خود بیت کوین، قراردادهای آتی اون رو در اختیار داره. همین تفاوت باعث میشه عملکرد این دو نوع ETF همیشه دقیقا مثل هم نباشه.

تو ETF اسپات، صندوق بیت کوین واقعی میخره و نگهداری میکنه. بنابراین ارزش این صندوق معمولا ارتباط نزدیکی با قیمت خود بیت کوین داره. مثلا اگه قیمت بیت کوین بالا بره، ارزش ETF اسپات هم معمولا تحت تاثیر همون افزایش قرار میگیره. البته کارمزد صندوق و اختلاف جزئی بین قیمت ETF و ارزش دارایی های داخل صندوق همچنان میتونه روی بازده نهایی اثر بذاره.

اما در ETF فیوچرز، صندوق خود بیت کوین رو نمیخره؛ بلکه قرارداد آتی بیت کوین خریداری میکنه. قرارداد آتی در واقع توافقی برای خرید یا فروش یک دارایی در زمان مشخص در آینده است. به همین دلیل، قیمت این نوع ETF ممکنه همیشه دقیقا مطابق قیمت لحظه ای بیت کوین حرکت نکنه. علاوه بر این، تغییر قراردادهای آتی و شرایط بازار میتونه روی عملکرد ETF فیوچرز اثر بذاره.

به همین دلیل، وقتی درباره انتخاب روش سرمایه گذاری صحبت میکنیم، فقط دنبال کردن قیمت بیت کوین کافی نیست و باید ساختار محصول، هزینه ها و ریسک های هر روش رو هم در نظر گرفت. برای آشنایی بیشتر با اصول و روش های این حوزه، میتونید آموزش سرمایه گذاری ارز دیجیتال رو هم مطالعه کنید.

Spot-vs-Future-ETFs

قبل از خرید ETF بیت کوین چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

قبل از هر تصمیمی، این نکات رو مرور کنید:

  • کارمزد مدیریت صندوق (Expense Ratio): بین صندوق های مختلف فرق داره و مستقیم روی بازده بلندمدت شما اثر میذاره.
  • حجم معاملات و نقدشوندگی: صندوق های با حجم بالاتر معمولا اسپرد خرید و فروش کمتری دارن.
  • نهاد پشت صندوق: شرکت های مدیریت کننده مختلفی مثل بلک راک، فیدلیتی یا گری اسکیل این صندوق ها رو ارائه میکنن و سابقه و ساختار هر کدوم فرق داره.
  • نوع صندوق: اسپات یا فیوچرز بودنش، بسته به هدف سرمایه گذاری تون اهمیت داره.
  • دسترسی از طریق کارگزاری: این صندوق ها در بورس آمریکا معامله میشن و برای خرید نیاز به حساب کارگزاری بین المللی دارید؛ به خاطر محدودیت های
  • تحریمی، دسترسی مستقیم کاربران ایرانی به این کارگزاری ها معمولا با محدودیت روبروئه و باید قبل از هر اقدامی این موضوع رو با دقت بررسی کنید.
  • مالیات و مقررات محل زندگی: قوانین مالیاتی روی سود این صندوق ها بین کشورهای مختلف فرق داره.

برای آشنایی بیشتر با خود دارایی پایه این صندوق ها، مطالعه آموزش بیت کوین میتونه مفید باشه.

بیشتر بخوانید: ETF درآمدی بیت کوین بلک راک در یک قدمی لانچ

چگونه ETF بیت کوین بخریم؟

مراحل کلی خرید بین نسخه اسپات و فیوچرز کمی فرق داره، هرچند ساختار کلی هر دو شبیه همه.

مراحل خرید ETF اسپات بیت کوین

  • باز کردن حساب کارگزاری: یه کارگزاری که به بورس آمریکا دسترسی داره و ETF بیت کوین اسپات رو پوشش میده انتخاب کنید.
  • احراز هویت: مدارک لازم برای تایید هویت رو تکمیل کنید؛ این مرحله بسته به کارگزاری زمان بر میتونه باشه.
  • واریز سرمایه: حساب کارگزاری رو با روش های پذیرفته شده همون پلتفرم شارژ کنید.
  • جست و جوی نماد ETF: نماد صندوق موردنظر (مثلا IBIT یا FBTC) رو در پلتفرم معاملاتی پیدا کنید.
  • ثبت سفارش خرید: تعداد واحد موردنظر رو مشخص و سفارش خرید رو ثبت کنید.
  • نگهداری و پیگیری: بعد از خرید، ارزش واحدها رو با توجه به نوسان بازار بیت کوین دنبال کنید.

مراحل خرید ETF فیوچرز بیت کوین

  • انتخاب کارگزاری مناسب: کارگزاری ای که امکان معامله ETF های مبتنی بر قرارداد آتی رو داره انتخاب کنید.
  • بررسی شرایط حساب: بعضی کارگزاری ها برای معامله این نوع صندوق ها شرایط یا تاییدیه جداگانه میخوان.
  • واریز و شارژ حساب: سرمایه موردنظر رو به حساب کارگزاری منتقل کنید.
  • بررسی تاریخ تمدید قرارداد: چون این ETF ها بر پایه قرارداد آتی هستن، تاریخ سررسید و هزینه تمدید رو چک کنید.
  • ثبت سفارش خرید: نماد ETF فیوچرز موردنظر رو پیدا و سفارش خرید رو ثبت کنید.
  • پایش دوره ای عملکرد: به خاطر فاصله احتمالی قیمت این صندوق با قیمت لحظه ای بیت کوین، عملکردش رو مرتب بررسی کنید.

بیشتر بخوانید: ETF اوراق قرضه بیت کوین (Bitcoin Bond ETF) چیست؟

تفاوت خرید ETF بیت کوین با خرید مستقیم بیت کوین

خرید مستقیم بیت کوین یعنی از یه صرافی ارز دیجیتال، خود دارایی رو بخرید و در کیف پول شخصی یا صرافی نگه دارید. کنترل کامل دارایی دست خودتونه، اما مسئولیت امنیت کیف پول و کلید خصوصی هم با شماست.

خرید ETF بیت کوین اما از طریق حساب کارگزاری سنتی انجام میشه و نیازی به مدیریت مستقیم دارایی دیجیتال نیست. در عوض، کنترل مستقیم روی بیت کوین واقعی رو ندارید و باید به مدیریت صندوق و کارمزدهای اون هم توجه کنید.

ویژگی خرید ETF بیت کوین خرید مستقیم بیت کوین
نیاز به کیف پول ندارد دارد
کنترل مستقیم دارایی ندارد دارد
محل معامله بورس سنتی صرافی ارز دیجیتال
کارمزد مدیریت صندوق دارد ندارد
پیچیدگی فنی کمتر بیشتر (بسته به روش نگهداری)
ریسک نوسان قیمت دارد دارد

جمع بندی

خرید ETF بیت کوین راهی برای دسترسی به نوسان قیمت این دارایی از طریق ساختار بازارهای مالی سنتیه؛ بدون درگیر شدن با کیف پول یا صرافی ارز دیجیتال. نسخه اسپات دقیق تر قیمت واقعی رو دنبال میکنه، نسخه فیوچرز بر پایه قرارداد آتیه، و انتخاب بین این دو به هدف و افق زمانی سرمایه گذاری تون بستگی داره.

اگه میخواید قبل از هر تصمیمی روند قیمت بیت کوین و بازار ارزهای دیجیتال رو دقیق تر دنبال کنید، میتونید از ابزارهای رصد بازار کریپتونگار استفاده کنید و تصمیم گیری خودتون رو با اطلاعات به روزتری پیش ببرید.

سوالات متداول

نه. برای خرید این نوع ETF فقط به یه حساب کارگزاری که به بورس مربوطه دسترسی داره نیاز دارید، نه کیف پول یا دارایی دیجیتال.

به خاطر تحریم ها، باز کردن حساب کارگزاری آمریکایی برای کاربران ایرانی معمولا با محدودیت جدی همراهه و باید پیش از هر اقدامی این موضوع رو با دقت بررسی کرد.

حداقل سرمایه لازم به قیمت هر واحد ETF بستگی داره، نه به مبلغ ثابتی؛ یعنی میشه حتی با خرید یک واحد از صندوق هم وارد این بازار شد.

بله، معمولا سود حاصل از این صندوق ها بر اساس قوانین مالیاتی محل اقامت سرمایه گذار مشمول مالیات میشه و این قوانین بین کشورها فرق داره.

دارایی صندوق های ETF از دارایی شرکت مدیریت کننده جدا نگهداری میشه، اما جزئیات دقیق این موضوع بسته به مقررات هر صندوق فرق داره و بهتره پیش از خرید بررسی بشه.